دانشجویان و دانشxad آموختگان و استادان یک رشته علمی معمولا با استفاده از مفهوم «تخصص» حصاری به دور خود میxadسازند که بیشتر آرامش بخش است تا آگاهی بخش. آرامشی که گاهی با تن آسایی همراه میxadشود و «متخصص» را دچار توهم دانایی میxadکند. افزون برآن، این حصار گاهی پناهگاهی برای فرار از نقد است. در این حال...

کوتاه در نقد یک کتاب حاصل چند نوبت (به اجبار امتحان و کنکور) خواندن کتاب تاریخ عثمانی نوشته اسماعیل احمد یاقی (ترجمه رسول جعفریان/ انتشارات حوزه و دانشگاه) این سوال بوده که چرا چنین اثری باید به عنوان یک متن درسی توسط یک موسسه پژوهشی برای ترجمه برگزیده شود؟ مگر این کتاب چه خصوصیتی دارد؟ نویسنده کتا

ادامه مطلب

ادامه مطلب

یادداشتی درباره اینکه چرا برای فهم درست تاریخ باید سودای مطابقتxa0تاریخ (علم یا گفتار تاریخی) با امر واقع را رها کنیم؟ ادامه مطلب

چگونه علم تاریخ با کاستن از تعصب به بهبود شرایط حیات اجتماعی بشر یاری میرساند؟ ادامه مطلب

چرا دستاورد تحقیقات تاریخی تاثیری اندک بر اصلاح باورهای اجتماعی دارد؟ ادامه مطلب

در نقد شیوه تاریخ نگاران معاصر که از کمترین شاهد تاریخی بیشترین نتایج را می گیرند. ادامه مطلب

تاریخنگاری و مسئله شخصیتهایی که همیشه خوب یا همیشه بدند ادامه مطلب

تاریخ نگار تا چه اندازه مجاز به داستان گویی است؟ بررسی نمونهای از روایتگری بی ضابطه در مقاله عایشه دختر ابوبکر در دایره المعارف اسلام، نوشته مونتگمری وات. ادامه مطلب

در نگاه غیر اجتماعی و آمیخته به اسطوره نویسندگان قدیم تاریخ، جستجوی فاعل انسانی برای هر پدیده تاریخی، روشی مرسوم بوده است. در این نگاه هر پدیده یک فاعل معینxa0 داشتهxa0 و در زمانی خاص به وجود آمده است حتی اگر این فاعل انسانی نباشد و خدا یا خدایان باشند. مثال مشهورش، همان گزارش تاریخنگاران مسلمان از ...

اگر بخواهیم از قدیم ترین کتاب تاریخ زندگی امامان شیعه سخن بگوییم، از الارشاد مفید نام خواهیم برد؛ با این حال این کتاب یک اثر تاریخی نیست. شیخ مفید کتاب الارشاد و سایر آثارش را نه به قصد نگارش تاریخ و گزارش زندگی امامان بلکه با انگیزه کلامی و برای اثبات امامت امامان و برتری و فضیلت امامان ایشان نگاشت...

قطعه زیر متن ترجمه روایتی است از کتاب الارشاد شیخ مفید (چاپ موسسه آل البیت، ج1/ ص83-84). روش انتقادی راوی در این گزارش در تاریخنگاری اسلامی کمنظیر است. روایت شکل گفتگویی است و پرسشهایی کهxa0 شنونده از راوی اصلی میپرسد به پرسشهای انتقادی تاریخ نگاری جدید بیشباهت نیستند:راوى که زید بن وهب است میگوید ا...

جعلی بودن بسیاری از روایات را می توان با یک نگاه دریافت، گاهی همین که یک روایت آغاز می شود دروغ خود را نمایان می کند، و تاریخ اسلام چنان آمیخته با این جعلیات است که کمتر می توان به دنبال حقیقت تاریخی بود و تنها می توان در این باب تحقیق کرد که تاریخ نگاران به چه چیزهایی فکر می کردند و در عصر آنها چه ...